4
De Beruchte Floaters van Apollo 10 9:34 Lena: Miles, we moeten het even hebben over die 'floater' waar je het eerder over had. Voor Han, Pieter en Daniëlle is dit denk ik het ultieme 'shock' momentje. We hebben nu gehoord hoe modern het eraan toegaat met stofzuigers en chemicaliën, maar vroeger was het echt pure chaos, toch?
9:51 Miles: Oh, de Apollo—tijd was echt de 'Wild West' van de ruimtehygiëne. Er waren geen toiletten. Geen deuren, geen privacy, helemaal niks. Als je moest, dan moest je dat doen in een plastic zak die je met een plakstrip op je achterwerk moest plakken. Stel je voor: je zit in een capsule ter grootte van een kleine auto met twee andere mannen, en je moet daar je ding doen terwijl je collega's naast je zitten te werken.
10:14 Lena: En dan hebben we het nog niet eens over de gewichtloosheid. Hoe zorg je dat die zak blijft zitten?
10:19 Miles: Dat was dus het probleem! Het was een onhandig, plakkerig gedoe. En het ergste was dat je daarna een capsule met kiemdodend middel in die zak moest kapotknijpen en de boel handmatig moest kneden om te zorgen dat er geen gassen of bacteriën ontstonden. De astronauten haatten het. Ken Mattingly van de Apollo 16 zei zelfs dat hij liever niet naar Mars zou gaan als hij het met dat systeem moest doen.
10:41 Lena: Maar die beroemde drol van Apollo 10, hoe kwam die nou los?
10:45 Miles: Dat is een van de grappigste en tegelijkertijd vieste transcripties uit de geschiedenis van NASA. Tijdens de missie in 1969 riep commandant Tom Stafford ineens: "Geef me snel een servet! Er zweeft een drol door de lucht!" En even later riep Gene Cernan: "Hier is er nog een! Wat is er mis met jullie?" Niemand wilde de schuld op zich nemen. Het was een echte 'whodunnit' in de ruimte. Cernan zei zelfs: "Ik weet niet van wie die is, ik claim hem niet en ik ontken hem ook niet."
11:12 Lena: Ik kan me niet voorstellen hoe dat moet zijn. Je bent op weg naar de maan, een historisch moment voor de mensheid, en je bent ondertussen aan het jagen op een zwevende drol met een servetje.
11:23 Miles: Dat is de rauwe werkelijkheid. En het bleef niet bij drollen. Tijdens Apollo 8 hadden ze last van zwevende bollen braaksel en ontlasting die uit de zakken waren ontsnapt. De filters van het ruimteschip konden dat soort grote objecten natuurlijk niet aan, dus de bemanning moest er letterlijk met doekjes achteraan om de cabine schoon te houden. Dat is pas echt een schokkende manier om je dagen door te brengen.
11:43 Lena: Dit verklaart wel waarom NASA 23 miljoen dollar heeft uitgegeven aan die nieuwe wc. Privacy was blijkbaar ook een luxe die ze vroeger niet hadden. Je zei dat de Artemis II nu een deur heeft?
11:55 Miles: Ja, en dat is echt een mijlpaal. Voorheen had je op het ISS wel een gordijntje, maar een echte, harde deur is nieuw voor een kleine capsule als de Orion. De Canadese astronaut Jeremy Hansen liet in een video de 'hygiene bay' zien en noemde het de enige plek in het hele schip waar je je echt even alleen kunt voelen. In een wereld waar je constant op elkaars lip zit en alles wat je doet wordt gemonitord, is die paar minuten achter een gesloten deur goud waard voor je mentale gezondheid.
12:22 Lena: Het is dus niet alleen een technische uitdaging, maar ook een psychologische. Als je wc niet werkt, of als het een bende wordt, dan keldert het moreel van de bemanning direct.
12:32 Miles: Precies. Stel je voor dat je op een missie naar Mars bent—een reis van maanden of zelfs jaren—en de wc gaat kapot. Je kunt niet even een raampje openzetten of de loodgieter bellen. Je zit opgesloten met de stank en de rotzooi. Dat is waarom ze zeggen dat de wc misschien wel het meest kritieke systeem aan boord is. Als de raketmotor uitvalt, heb je een probleem, maar als de wc uitvalt, heb je een catastrofe.
12:54 Lena: En hoe maken ze die ruimtes dan schoon als het toch misgaat? Want dat vroeg Han zich ook af. Je kunt daar toch niet met een emmer sop gaan zwaaien?
13:02 Miles: Nee, water is je grootste vijand in gewichtloosheid. Als je een emmer sop zou omgooien, heb je duizenden zwevende bollen zeepsop die overal in de elektronica kruipen. Schoonmaken gebeurt bijna uitsluitend met desinfecterende doekjes en speciale stofzuigers. Alles is erop gericht om vloeistoffen en deeltjes direct te vangen. Als er iets ontsnapt, moet je het fysiek 'vangen' voordat het in een ventilatierooster verdwijnt.
13:27 Lena: Dus de astronauten zijn eigenlijk constant aan het poetsen met doekjes?
13:31 Miles: In feite wel. Hygiëne is topsport daarboven. Elke kruimel, elke druppel zweet en elk haartje moet worden opgevangen. De filters in het ruimteschip doen veel, maar de bemanning moet zelf ook heel alert zijn. Het is een voortdurende strijd tegen de chaos van gewichtloosheid.